แนวทางการรักษาภาวะย่อยอาหารผิดปกติไร้เหตุทางกายสำหรับเภสัชกรชุมชน

Last modified: June 13, 2019
You are here:
Estimated reading time: 1 min
ชื่อบทความ: แนวทางการรักษาภาวะย่อยอาหารผิดปกติไร้เหตุทางกายสำหรับเภสัชกรชุมชน
Research Article: Treatment guidance of functional dyspepsia for community pharmacist
ผู้เขียน/Author: ถนอมพงษ์ เสถียรลัคนา, เฉลิมศรี ภุมมางกูร, สุวภาพ เตชะมหามณีรัตน์ / Dr.Thanompong Sathienluckana, Associate Prof. Dr.Chalearmsri Pummangura, Dr.Suwapab Techamahamaneerat
Email: Thanompong.sat@siam.edu
สาขาวิชา/คณะ: คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม กรุงเทพฯ 10160
Department/Faculty Faculty of Pharmacy,  Siam University, Bangkok 10160
Published/แหล่งเผยแพร่ วารสารเภสัชศาสตร์อีสาน ปีที่ 15 ฉบับที่ 2 เมษายน-มิถุนายน 2562

เอกสารอ้างอิง

ถนอมพงษ์ เสถียรลัคนา, เฉลิมศรี ภุมมางกูร และ สุวภาพ เตชะมหามณีรัตน์. (2562). แนวทางการรักษาภาวะย่อยอาหารผิดปกติไร้เหตุทางกายสำหรับเภสัชกรชุมชน. วารสารเภสัชศาสตร์อีสาน , 15(2), 1-16.


บทคัดย่อ

ภาวะย่อยอาหารผิดปกติไร้เหตุทางกาย เป็นปัญหาทางสาธารณสุขที่สำคัญ และพบได้บ่อยในร้านยา มักหมายถึงกลุ่มอาการไม่สบายในช่องท้องส่วนบนที่ไม่พบความผิดปกติจากผลการส่องกล้องทางเดินอาหาร แบ่งออกได้เป็น 2 ชนิด คือ กลุ่มอาการไม่สบายท้องหลังรับประทานอาหาร เช่น จุกแน่นท้องหลังรับประทานอาหาร หรืออาการอิ่มเร็ว และกลุ่มอาการปวดท้องบริเวณลิ้นปี่ หน้ําที่ของเภสัชกรชุมชนในการดูแลผู้ป่วยภาวะย่อยอาหารผิดปกติไร้เหตุทางกาย คือ ต้องมีทักษะในการซักประวัติ และวิเคราะห์สาเหตุเบื้องต้นเพื่อทำการประเมินอาการและระดับความรุนแรงของผู้ป่วย รวมทั้งตรวจหาอาการหรือสัญญาณเตือนอันตราย เพื่อพิจารณาว่าควรส่งต่อผู้ป่วยไปยังสถานพยาบาลหรือให้การรักษาในร้านยา การรักษาผู้ป่วยภาวะย่อยอาหารผิดปกติไร้เหตุทางกาย ควรพิจารณาให้การรักษาโดยการใช้ยาร่วมกับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม การรักษาโดยใช้ยาจะเลือกยาตามอาการเด่นของผู้ป่วย ผู้ป่วยที่มีอาการ ไม่สบายท้องหลังรับประทานอาหารจะพิจารณาให้กลุ่มยากระตุ้นการเคลื่อนไหวของทางเดินอาหาร เช่น itopride, domperidone, metoclopramide หรือ mosaprideเป็นอันดับแรก โดยจะพิจารณาจากประสิทธิภาพและความปลอดภัยของยาแต่ละชนิดตามหลักฐานทางวิชาการให้เหมาะสมกับผู้ป่วยเฉพาะราย เช่น หลีกเลี่ยงการใช้ domperidone ในผู้ป่วยโรคหัวใจและหลอดเลือด หากอาการเด่น คือ ปวดท้องบริเวณลิ้นปี่ จะพิจารณาให้กลุ่มยายับยั้งการหลั่งกรด เช่น proton pump inhibitors (PPIs) และ histamine-2 receptor antagonists (H2RAs) เป็นอันดับแรก โดยพบว่า PPIs มีประสิทธิภาพเหนือกว่า H2RAs ส่วน antacids ซึ่งออกฤทธิ์สะเทินกรดมีประสิทิธิภาพไม่แตกต่างจากยาหลอกในการรักษาภาวะย่อยอาหารผิดปกติไร้เหตุทางกาย

คำสำคัญ: ภาวะย่อยอาหารผิดปกติไร้เหตุทางกาย, กลุ่มยากระตุ้นการเคลื่อนไหวของทางเดินอาหาร, เภสัชกรชุมชน


ABSTRACT

Functional dyspepsia is a common disorder in drug store and an important problem which affects to public health system. Functional dyspepsia is defined as discomfort of upper abdominal region, in the absence of any organic disease by upper gastrointestinal endoscopy. Functional dyspepsia is classified into two types by predominant symptoms, postprandial distress syndrome (PDS) such as postprandial fullness or early satiation and epigastric pain syndrome (EPS). Community pharmacists have responsibility to provide pharmaceutical care for patients with functional dyspepsia. The first step of pharmaceutical care should assess the medical history, symptom severity and investigate alarm symptoms to consider about treatment settings of patients between drug store or referral to hospital. Treatment of functional dyspepsia should provide both pharmacotherapy with lifestyle modification. Pharmacotherapy should be based on predominant symptoms as follows: 1) prokinetic drugs (e.g. itopride, domperidone, metoclopramide and mosapride) are used as first line therapy for PDS. Selection of prokinetic drugs should focus on efficacy and safety of each medication to rational use for individual patient. For example, domperidone should be avoided in patients with cardiovascular diseases; 2) antisecretory drugs (e.g. proton pump inhibitors and histamine-2 receptor antagonists) are used as first line therapy for EPS. Proton pump inhibitors are more effective than histamine-2 receptor antagonists. For other gastrointestinal drugs such as antacid, which neutralized acid, found ineffective for the treatment of functional dyspepsia.

 

Keywords: Functional dyspepsia, prokinetic drugs, antisecretory drugs, community pharmacist.


แนวทางการรักษาภาวะย่อยอาหารผิดปกติไร้เหตุทางกายสำหรับเภสัชกรชุมชน / Treatment guidance of functional dyspepsia for community pharmacist

Faculty of Pharmacy, Siam University, Bangkok, Thailand

Tags:
Was this article helpful?
Dislike 0
Views: 37