รูปแบบการนิเทศการสอนโดยบูรณาการปัญญาประดิษฐ์ เพื่อการจัดการเรียนรู้ของครูโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษ สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน

บทคัดย่อ

งานวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษาสภาพของการนิเทศการสอนโดยบูรณาการปัญญาประดิษฐ์เพื่อการจัดการเรียนรู้ของครูโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษ สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน เพื่อสร้างรูปแบบการนิเทศการสอนโดยบูรณาการปัญญาประดิษฐ์ และเพื่อตรวจสอบและประเมินความเหมาะสมของรูปแบบการนิเทศการสอนโดยบูรณาการปัญญาประดิษฐ์ โดยขั้นตอนการวิจัยประกอบด้วย การดำเนินการ 2 ระยะ ระยะที่1 การศึกษาสภาพที่เกี่ยวกับการนิเทศการสอนโดยบูรณาการปัญญาประดิษฐ์เพื่อการจัดการเรียนรู้ของครูโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษ สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน โดยใช้แบบสอบถาม หาค่าความสอดคล้อง (IOC) เพื่อประเมินคุณภาพของแบบสอบถาม โดยผู้เชี่ยวชาญด้านการนิเทศการสอนจำนวน 5 คน และทดลองกับกลุ่มตัวอย่างจากโรงเรียนขนาดใหญ่พิเศษจำนวน 15 โรง โรงเรียนละ 2 คน จำนวนทั้งสิ้น 30 คน เพื่อตรวจสอบหาค่าความเชื่อมั่น (Reliability) โดยใช้ค่า (Conbach’s Alpha. Coefficient) มีการเก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างที่เป็นโรงเรียนขนาดใหญ่พิเศษจำนวน 180 แห่ง แห่งละ 2 คน รวม 360 คน ขั้นตอนที่ 2 ร่างรูปแบบ การนิเทศการสอนโดยบูรณาการปัญญาประดิษฐ์ ขั้นตอนที่ 3 ประเมินร่างรูปแบบการนิเทศการสอนโดยบูรณาการปัญญาประดิษฐ์ โดยการประชุมสัมมนาของผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 9 คน สถิติที่ใช้ในการวิจัย คือ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) การวิเคราะห์ความต้องการจำเป็น (PNI) (Needs Assessment Results) การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน (CFA Results)
ผลการวิจัยพบว่า
1. ผลการศึกษาพบว่า สภาพปัจจุบันของการนิเทศการสอนด้วยปัญญาประดิษฐ์ อยู่ในระดับมาก (ค่าเฉลี่ย 3.59) โดยขั้นตอนที่มีคะแนนสูงสุดคือ การสร้างสื่อและเครื่องมือนิเทศ (3.67) และขั้นตอนที่ต้องการพัฒนาคือ การนิเทศติดตามผล (3.54) สภาพที่คาดหวัง อยู่ในระดับมากที่สุด (ค่าเฉลี่ย 4.55) โดยครูคาดหวังสูงสุดในด้าน การบูรณาการความรู้และศาสตร์การสอน (4.56)
2. ผลการวิเคราะห์ความต้องการจำเป็นโดยภาพรวม พบว่า ความต้องการจำเป็นเกี่ยวกับรูปแบบการนิเทศการสอนโดยบูรณาการปัญญาประดิษฐ์ ในภาพรวมมีค่าดัชนีความต้องการจำเป็น (PNImodified) เท่ากับ 0.07 ด้านที่ 4 การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ และ ด้านที่ 6 การปฏิบัติงานร่วมกัน
มีค่าดัชนีความต้องการจำเป็นต่ำสุด 0.06 และ 0.04 ตามลำดับ เนื่องจากเป็นด้านที่ครูมีการดำเนินการอยู่แล้วในระดับดี
3. รูปแบบการนิเทศการสอนโดยบูรณาการปัญญาประดิษฐ์เพื่อการจัดการเรียนรู้ของครู
โรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษ สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 6 ขั้นตอน โดยผู้มีส่วนเกี่ยวข้องในการดำเนินการนิเทศการสอนใช้ปัญญาประดิษฐ์ เป็นเครื่องมือสนับสนุนในการบูรณาการเชื่อมโยงการนิเทศการสอนอย่างเป็นระบบในทุกขั้นตอน ได้แก่ 1 การวิเคราะห์ (Analysis) ใช้ ปัญญาประดิษฐ์ช่วยวิเคราะห์ข้อมูลการสอนและความต้องการของครู 2. การวางแผน (Planning) ใช้ปัญญาประดิษฐ์ในการออกแบบแผนนิเทศเฉพาะบุคคล
3. การสร้างสื่อและเครื่องมือนิเทศ (Media & Supervisory Tools) ใช้เครื่องมือปัญญาประดิษฐ์ เช่น Canva สร้างสื่อการสอนอัตโนมัติ 4. การลงมือปฏิบัติ (Implementation) นำแผนไปใช้จริง พร้อมระบบแจ้งเตือน และปรับแผนแบบอัตโนมัติ 5. การนิเทศติดตามผล (Supervision Monitoring)
ใช้ปัญญาประดิษฐ์ ติดตามผล แบบเรียลไทม์ 6. การรายงานผล และการสะท้อนผล (Report & Reflection) สรุปผลอัตโนมัติด้วยปัญญาประดิษฐ์ รูปแบบการนิเทศการสอนนี้ส่งผลต่อการจัดการเรียนรู้ของครู 6 ด้าน ได้แก่ 1) การพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา (Curriculum development)
2) การบูรณาการความรู้และศาสตร์การสอน (Integration of knowledge and pedagogy)
3) การดูแลช่วยเหลือและพัฒนาผู้เรียนเป็นรายบุคคลตามศักยภาพ (Individualized learning)
4) การจัดกิจกรรมและการสร้างบรรยากาศการเรียนรู้ (Organizing activities and creating
a positive atmosphere) 5) การวิจัย สร้างนวัตกรรมและประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัล (Research, innovation and technology for learning) และ 6) การปฏิบัติงานร่วมกับผู้อื่น อย่างสร้างสรรค์และมีส่วนร่วมในกิจกรรมพัฒนาวิชาชีพ (Creative and collaborative professional development)
4. รูปแบบนี้มุ่งเน้นให้ปัญญาประดิษฐ์ (A) ทำหน้าที่เป็นเครื่องมือสนับสนุนการนิเทศในทุกขั้นตอน เพื่อให้กระบวนการพัฒนาครูเป็นไปอย่างแม่นยำตรงประเด็นและสามารถปรับใช้ได้ตามความต้องการที่แตกต่างกันของบริบทแต่ละโรงเรียน เพื่อช่วยให้ครูนำปัญญาประดิษฐ์ไปใช้ในการส่งเสริมการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ และสอดคล้องกับทักษะในศตวรรษที่ 21

คำสำคัญ: การนิเทศการสอน, ปัญญาประดิษฐ์, การจัดการเรียนรู้, ครูโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาด ใหญ่พิเศษ

Abstract

This research aimed to study the current state of AI-integrated Supervision of teaching model for extra-large secondary schools under the Office of the Basic Education Commission (OBEC). It also aimed to create a model for AI – integrated supervision and to evaluate its suitability. The research process consisted of two phases:
1. Phase 1: Studying the Current State. This phase used a questionnaire to assess the current state of AI-integrated instructional supervision. The questionnaire’s quality was validated by 5 experts using the IOC (Index of Item Objective Congruence) analysis. The sample for a pilot study consisted of 30 teachers (2 from each of 15 extra-large schools). The reliability was checked using Cornbrash’s Alpha Coefficient. Data were then collected from the research sample of 360 teachers (2 from each of 180 extra-large schools).
2. Phase 2: Developing and Evaluating the Model. This phase involved drafting the AI-supported instructional supervision model and then evaluating it for suitability through a seminar with 9 experts.
The statistics used in the research were frequency, percentage, mean, standard deviation, content analysis, needs assessment results (PNI), and confirmatory factor analysis (CFA).
Research Findings
1. Current and Expected State: The current state of AI-integrated supervision was at a high level (mean 3.59), with the highest-rated step being Media & Supervisory Tools (3.67) and the lowest being Supervision Motoring (3.54). The expected state was at the highest level (mean 4.55), with teachers having the highest expectations for Integration of Knowledge and Pedagogy (4.56).
2. Needs Assessment: The overall Needs Assessment Index (PNI modified) was 0.07. The lowest scores were for Organizing Learning Activities and Creating a Positive Atmosphere (0.06 and 0.04, respectively), as these were areas where teachers already performed well.
3. The Developed Model: The developed AI-integrated supervision of teaching model for extra – large secondary schools under the Office of the Basic Education Commission consists of 6 steps where AI acts as a supporting tool to systematically link all supervision stages. These steps are:
1. Analysis: Using AI to analyze teaching data and teacher needs.
2. Planning: Using AI to design personalized supervision plans.
3. Media & Supervisory Tools: Using AI tools like Canva to create automated teaching media.
4. Implementation: Putting the plan into practice with an AI-powered alert system and automatic plan adjustments.
5. Supervision Motoring: Using AI to track results in real-time.
6. Report & Reflection: Using AI to automatically summarize results.
This model impacts teachers’ learning management in 6 areas: 1) Curriculum development, 2) Integration of knowledge and pedagogy, 3) Individualized learning, 4) Organizing learning activities and creating a positive atmosphere, 5) Research, innovation, and technology for learning, and 6) Creative and collaborative professional development.
4. Model Focus: The model aims for AI to serve as a supporting tool in every step of supervision. This makes the teacher development process more accurate, targeted, and adaptable to the unique context of each school. It also helps teachers use AI to promote learner-centered instruction that aligns with the 21st-century skills.

Keywords: supervision, Artificial Intelligence, learning management, teachers in extra- large secondary schools

6419000035 นางบุษกร วิเศษมบัติ – Mrs. Budsakorn Wisetsombut, 2568 (2025). Advisor: รศ. ดร.จอมพงศ์ มงคลวนิช – Assoc. Prof. Dr. Jomphong Mongkhonvanit, ดุษฎีนิพนธ์ (Dissertation), AI – Integrated Supervision of Teaching Model for Extra Large Secondary Schools under the Office of the Basic Education Commission, ตีพิมพ์ในวารสาร (Journal Name), Dhammathas Academic Journal and Journal of Buddhist Education and Research, ปริญญาเอก (Doctorate Degree), บัณฑิตวิทยาลัย (Graduate School), ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชานวัตกรรมการบริหารการศึกษา – Doctor of Philosophy Program in Educational Administration Innovation, ปร.ด. นวัตกรรมการบริหารการศึกษา – Ph.D. in Educational Administration Innovation, Siam University, Bangkok, Thailand – มหาวิทยาลัยสยาม กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย