ประสิทธิผลของการใช้นวัตกรรมกระจกตรวจเท้า (Selfie Diabetes Mellitus Foot) ในการส่งเสริมพฤติกรรมการดูแลเท้าของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ในหน่วยบริการปฐมภูมิ อำเภอเมืองสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสาคร

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิผลของการใช้นวัตกรรมกระจกตรวจเท้าในการส่งเสริมพฤติกรรมการดูแลเท้าของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 เป็นงานวิจัยกึ่งทดลอง แบบสองกลุ่มวัดก่อน-หลังการทดลอง พื้นที่ศึกษาทำการสุ่มอย่างง่าย มา 2 หน่วยบริการปฐมภูมิในจังหวัดสมุทรสาคร และสุ่มกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจงตามเกณฑ์ จำนวน 46 คน แบ่งออกเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มเปรียบเทียบ กลุ่มละ 23 คน เครื่องมือวิจัย ประกอบด้วย 1) นวัตกรรม Selfie Diabetes Mellitus Foot และ 2) แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป แบบประเมินพฤติกรรมการดูแลเท้าของผู้ป่วยโรคเบาหวาน และแบบประเมินความพึงพอใจภายหลังใช้นวัตกรรม โดยกลุ่มทดลองจะได้ใช้นวัตกรรม Selfie Diabetes Mellitus Foot ส่วนกลุ่มเปรียบเทียบได้รับการดูแลตามปกติจากหน่วยบริการปฐมภูมิ ติดตามเป็นเวลา 8 สัปดาห์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา สถิติทดสอบทีแบบจับคู่ และสถิติทดสอบทีแบบอิสระจากกัน
ผลการศึกษา พบว่า กลุ่มทดลองได้ใช้นวัตกรรม Selfie Diabetes Mellitus Foot ในการส่งเสริมพฤติกรรมการดูแลเท้าของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ทำให้มีคะแนนเฉลี่ยการควบคุมระดับน้ำตาล การตรวจเท้า การดูแลรักษาความสะอาดเท้า การป้องกันการบาดเจ็บที่เท้า การส่งเสริมการไหลเวียนเลือดและบริหารเท้า และการดูแลบาดแผลเบื้องต้น สูงกว่ากลุ่มเปรียบเทียบที่ได้รับการดูแลตามปกติ ซึ่งยังพบว่าคะแนนเฉลี่ยการควบคุมระดับน้ำตาล การตรวจเท้า การดูแลรักษาความสะอาดเท้า การส่งเสริมการไหลเวียนเลือดและบริหารเท้า และการดูแลบาดแผลเบื้องต้นมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 และกลุ่มทดลองมีความพึงพอใจในวัตกรรมในภาพรวมระดับมากที่สุด (Mean = 4.87, SD = 0.34)
สรุปและข้อเสนอแนะ จากการศึกษาแสดงให้เห็นว่า นวัตกรรม Selfie DM Foot ช่วยส่งเสริมพฤติกรรมการดูแลเท้าของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ได้ ข้อเสนอแนะ ควรนำนวัตกรรมไปใช้ในผู้ป่วยโรคเบาหวานที่เป็นในระยะเริ่มแรก เพื่อส่งเสริมพฤติกรรมการดูแลเท้าและป้องกันการเกิดภาวะแทรกซ้อนในผู้ป่วยเบาหวาน ด้านนวัตกรรมควรพัฒนาให้มีไฟส่องสว่างติดที่กระจกเพื่อเพิ่มความสว่างในการมองเห็น และพัฒนานวัตกรรมให้สามารถใช้ในพื้นที่ที่ไม่มีสัญญาณอินเทอร์เน็ตได้ ควรมีการติดตามผลการใช้รูปแบบการเยี่ยมบ้าน เพื่อสามารถให้คำแนะนำและซักถามปัญหาในการใช้งานนวัตกรรมได้

คำสำคัญ: โรคเบาหวาน, พฤติกรรมการดูแลเท้า, นวัตกรรมดูแลเท้า

Abstract

This research aimed to study the effectiveness of using Selfie Diabetes Mellitus Foot innovation to promote foot care behavior in patients with type 2 diabetes mellitus. The methodology is quasi-experimental research with pretest-posttest control group design. The study area consisted of simple random sampling to 2 primary care units in Samut Sakhon Province and selected the sample group 46 persons according to inclusion criteria was divided into an experimental group and a comparison group, 23 persons per group. The research instruments were 1) Selfie Diabetes Mellitus Foot innovation and 2) Personal information questionnaire, Questionnaire to assess the effectiveness of foot care behavior and satisfaction with Selfie Diabetes Mellitus Foot Innovation. The experimental group will use Selfie Diabetes Mellitus Foot innovation, while the comparison group will receive normal care from the PCU followed for 8 weeks. Data were analysed using descriptive statistics, paired t-test and independent t-test statistics.
The results showed that the experimental group used the Selfie Diabetes Mellitus Foot innovation to promote foot care behavior among patients with type 2 diabetes. Average score for the blood sugar control, checking feet, keeping feet clean, prevention foot injuries, promoting blood circulation and exercising the feet and basic wound care was higher than the comparison group receiving usual care. It was also found that the average scores for the blood sugar control, checking feet, keeping feet clean, promoting blood circulation and exercising the feet and basic wound care were significantly different at the 0.05 level. The experimental group had the highest overall level of satisfaction with the innovation (Mean = 4.87, SD =0.34)
Inclusion and suggestion: This study shown that the Selfie Diabetes Mellitus Foot innovation can help promote foot care behavior among patients with type 2 diabetes. The suggestion, the innovation should be used in diabetic patients in the early stages, should be developed to have lights attached to the mirrors and can be used in areas without internet signals, should be follow-up on the use of home visit and able to give advice and ask questions about innovation usage.

Keywords: diabetes mellitus, foot care behavior, foot care innovation